Kur flasim për sheqerin në gjak, zakonisht mendojmë për bukën dhe ëmbëlsirat. Më e heshtur është ana tjetër: a i ka trupi mineralet që marrin pjesë në rrugët e insulinës. Zinku, kromi dhe magnezi nuk janë ilaç për diabetin. Por një mungesë e zgjatur mund ta vështirësojë një kontroll që është i vështirë edhe ashtu.
Ky artikull ka qëllim informues dhe nuk e zëvendëson këshillën mjekësore. Suplementet ushqimore nuk janë ilaçe. Konsultohuni me mjekun para përdorimit, sidomos në sëmundje kronike, gjatë shtatzënisë, gjidhënies ose kur merrni ilaçe. Rezultatet janë individuale.
Së pari pjata dhe terapia, pastaj laboratori, vetëm më pas shishja. Kornizë për zakonet: kontrolli pa mite.
Zinku — ruajtja dhe çlirimi i insulinës
Zinku merr pjesë në strukturën e granulave të insulinës në pankreas dhe në shumë enzima. Mungesa shihet më shpesh te njerëzit me ushqyerje pak të larmishme, me shqetësime kronike të zorrëve ose me djersitje të bollshme. Shenjat që mjeku i lidh me zink të ulët mund të jenë infeksionet e shpeshta, plagët që shërohen ngadalë, ndryshimet e shijes — por të njëjtat shenja kanë edhe shkaqe të tjera.
Ushqimi: mishi, guaskat e detit nëse i hani, farat e kungullit, bishtajoret, vezët. Mos nisni një dozë të lartë zinku për muaj me radhë — teprimi e shtyp bakrin dhe e prish stomakun.
Kromi — kofaktor pranë insulinës
Kromi përmendet si element gjurmë që merr pjesë në veprimin e insulinës. Dëshmitë për suplementimin te diabeti janë të përziera: disa punime shohin një efekt modest, të tjera jo. Prandaj kromi nuk përshkruhet si zëvendësim i ilaçit.
Ushqimi: drithërat e plota, brokoli, mishi, vezët. Suplementi ka kuptim nëse mjeku mendon se marrja është e ulët ose nëse formula është pjesë e një përbërjeje më të gjerë, jo si „terapi me krom“.
Në katalog do të gjeni zink + krom si mbështetje minerale. Formulat e kombinuara si Diabetol Forte gjithashtu mbajnë zink dhe krom bashkë me ekstrakte bimore — përsëri suplement, jo ilaç. Glucatol 180 është një opsion shtesë në kategorinë Diabeti.
Magnezi — muskuli, gjumi dhe ndjeshmëria ndaj insulinës
Magnezi merr pjesë në qindra reaksione, përfshirë metabolizmin energjetik. Marrja e ulët është e shpeshtë: pak gjethe jeshile, arra dhe drithëra të plota, më shumë ushqim i përpunuar. Disa njerëz me tipin 2 kanë magnez më të ulët — kjo nuk do të thotë se një tabletë magnezi e zgjidh sëmundjen, por se ia vlen të kontrollohet.
Ushqimi: fara kungulli, bajame, spinaq, fasule, çokollatë e zezë në sasi të vogël. Suplementi (citrat, bisglicinat etj.) mund të ndihmojë për ngërçet dhe gjumin në rast mungese; diarreja është shenjë se doza është e lartë. Në sëmundje të veshkave — vetëm me mjekun.
Produkte të lidhura: magnez citrat, magnez + B6, magnez + zink + B-kompleks.
Mikronutrientë të tjerë që përmenden
- Vitamina D — shpesh e ulët; matet, nuk hamendësohet.
- Grupi B — metabolizmi nervor; mungesa provohet, nuk „mbushen“ megadoza verbërisht.
- Acidi alfa-lipoik — antioksidant në disa formula mbështetëse; nuk është ilaç për neuropatinë pa mjekun.
Bimët nuk janë minerale, por shpesh shiten në të njëjtin kosh. Dallojini: dhjetë bimë.
Si të kontrolloni nëse keni mungesë
- Tregojini mjekut çfarë hani dhe cilat ilaçe merrni (diuretikët dhe frenuesit e pompës ndikojnë te magnezi).
- Laborator sipas dyshimit — jo një panel me 40 tregues „për çdo rast“ pa plan.
- Korrigjoni me ushqim 4–6 javë.
- Suplement vetëm nëse ka një boshllëk të qartë ose nëse mjeku e fut në regjim.
- Mos grumbulloni tri multivitamina + zink më vete + krom më vete.
Ushqimi para shishes — listë e shkurtër
- Mëngjes: tërshërë + fara + kos.
- Drekë: fasule ose thjerrëza + sallatë jeshile.
- Darkë: peshk ose vezë + brokoli.
- Ndërvakt: një grusht fara kungulli në vend të patatinave.
Pjata për glukozën: çfarë të hani. Kontrolli i përditshëm: glukozë normale.
Ilaçet që ndikojnë te mineralet
Disa diuretikë e ulin magnezin dhe kaliumin. Frenuesit e pompës, në përdorim afatgjatë, mund të ndikojnë te magnezi. Metformina lidhet me B12 më shumë se me zinkun, por gjithsesi tregojeni listën e plotë. Mos e ndërprisni ilaçin për të „ruajtur një mineral“ — korrigjojeni mungesën me mjekun.
Pyetje të shpeshta
- A shkakton diabet zinku i ulët?
- Jo si shkak i vetëm. Zinku merr pjesë në proceset e insulinës, por tipi 2 është shumëfaktorësh. Mungesa korrigjohet, nuk trajtohet si rrënja e sëmundjes.
- A duhet të marrë krom çdokush me diabet?
- Jo. Dëshmitë janë të përziera. Vendimi është individual, me mjekun, jo sipas reklamës.
- A mund të ma ulë magnezi sheqerin befas?
- Zakonisht jo si insulina. Megjithatë njoftoni nëse nisni një suplement, sidomos në probleme të veshkave.
- A ta bëj vetë analizën e zinkut në gjak?
- Zinku në serum jo gjithmonë e tregon historinë e plotë. Interpretimin e bën mjeku së bashku me ushqyerjen dhe simptomat.
- Si të mos e teproj me dozën?
- Një produkt, një etiketë, jo tre që përmbajnë të njëjtin mineral. Zinku për kohë të gjatë në doza të larta pa mbikëqyrje nuk është i mençur.
- A i mbulon Diabetol Forte mineralet?
- Përmban zink dhe krom në formulë, bashkë me përbërës të tjerë. Kjo nuk do të thotë se ju duhet edhe një zink më vete. Kontrollojini etiketat bashkë me farmacistin.
- Çfarë është më e rëndësishme — minerali apo shëtitja pas dreke?
- Shëtitja dhe pjata. Minerali është korrigjim i një boshllëku, jo zëvendësim i lëvizjes.
Ky artikull ka qëllim informues dhe nuk e zëvendëson këshillën mjekësore. Suplementet ushqimore nuk janë ilaçe. Konsultohuni me mjekun para përdorimit, sidomos në sëmundje kronike, gjatë shtatzënisë, gjidhënies ose kur merrni ilaçe. Rezultatet janë individuale.
